ภาวะสมองเสื่อม (Dementia) คือ ความเสื่อมประสิทธิภาพของสมองลดลงเรื่อยๆ อย่างค่อยเป็นค่อยไป ส่งผลให้เกิดความผิดปกติทางความคิด ความจำ การใช้เหตุผล และการสื่อสาร รวมถึงบุคคลิกภาพเปลี่ยนแปลงหรือผิดปกติ ในบางกรณีอาจมีอารมณ์แปรปรวน เครียด ซึมเศร้า รู้สึกต่อต้าน และแยกตัวออกจากสังคม โดยปกติมักเกิดในคนที่มีอายุมากกว่า 65 ปีขึ้นไป แต่อย่างไรก็ตามภาวะสมองเสื่อมก็สามารถเกิดในผู้อายุน้อยตั้งแต่ 30-65 ปี 

.

ภาวะสมองเสื่อมในคนอายุน้อย (Dementia in younger) เริ่มพบมากขึ้นถึง 6.9% ของจำนวนผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมทั้งหมด ซึ่งผู้ป่วยส่วนใหญ่อยู่ในวัยทำงาน จึงมักถูกมองว่าเป็นเพียงเรื่องของความเครียด หรือภาวะซึมเศร้าจากการทำงาน เลยไม่ได้สังเกตความผิดปกติ ละเลย คิดว่าไม่เป็นอันตราย จนกลายเป็นภัยเงียบที่ไม่รู้ตัว..

อย่าปล่อยให้อาการของโรคสมองเสื่อมกระทบกับการใช้ชีวิตประจำวันของคุณ

.

มาดูวิธีสังเกตโรคสมองเสื่อมในคนอายุน้อยกัน..มีอะไรบ้าง?

1.มีการเปลี่ยนแปลงด้านบุคลิกภาพ ไม่สนใจสิ่งแวดล้อม ไม่มีเหตุผล ซึมเศร้า หงุดหงิดง่าย หวาดระแวง พูดไม่ได้ใจ ความ พูดติดๆ ขัดๆ หรือพูดซ้ำๆ ประสิทธิภาพในการสื่อสารกับคนรอบข้างถดถอยลง

2.มีความผิดปกติด้านความจำ มีปัญหาในการเรียนรู้ข้อมูลใหม่ ๆ

3.นึกคำที่ใช้เรียกสิ่งของประจำไม่ออก

4.หลงทาง ไม่รู้วัน เวลา สถานที่ หรือบุคคลที่คุ้นเคย

5.นอนผิดปกติ กลางคืนไม่นอน หรือนอนกลางวันมากเกินไป

6.มีความผิดปกติด้านการเคลื่อนไหว และ ระบบประสาทส่วนอื่นๆ

7.สูญเสียทักษะต่างๆ ที่เคยมี ประสิทธิภาพการทำงานลดลง ไม่มีสมาธิ กระวนกระวาย ย้ำคิดย้ำทำ การตัดสินใจแย่ลง หรือต้องใช้เวลานานในการตัดสินใจ

.

สาเหตุของโรคสมองเสื่อมในคนอายุน้อยที่ควรเฝ้าระวัง

1.ร่างกายขาดวิตามินบี 12 ต่อเนื่องเป็นเวลานานๆ
2.สูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
3.การติดเชื้อในสมองจากโรคเรื้อรัง เช่น เอชไอวี หรือ ซิฟิลิส
4.การได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะหรือมีภาวะเนื้องอก
5.คนในครอบครัวมีประวัติว่าเป็นภาวะสมองเสื่อมตอนอายุน้อย
6.มีภาวะเส้นเลือดตีบจากโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและไขมันในเส้นเลือด
7.ฮอร์โมนผิดปกติโดยเฉพาะฮอร์โมนไทรอยด์ที่มีระดับต่ำกว่าปกติ

.

วิธีป้องกันเบื้องต้นไม่ให้เกิดโรคความจำเสื่อม

1.ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ช่วยให้หลอดเลือดหัวใจแข็งแรง ลดการสะสมไขมันในหลอดเลือด ควบคุมความดันเลือดให้เป็นปกติ ส่งผลให้การส่งเลือดไปเลี้ยงเซลล์สมอง หัวใจและส่วนต่างๆ ของร่างกายมีอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

2.พักผ่อนให้เพียงพอ เพราะมีส่วนสำคัญที่ช่วยให้เซลล์สมองแข็งแรง ยืดอายุ ชะลอวัยให้สมองได้ และยังช่วยให้สมองสามารถเก็บข้อมูลใหม่ๆ ไว้ในความจำได้ดีขึ้น

3.ฝึกใช้สมอง เพื่อเป็นการช่วยกระตุ้นให้สมองได้ทำงานมากขึ้น ยิ่งทำกิจกรรมมากเท่าไหร่ เรียนรู้สิ่งใหม่หรือได้ใช้สมองคิดในเรื่องยากๆ มากขึ้น สมองก็จะยิ่งถูกกระตุ้นให้สร้างเซลล์สมองมากขึ้น

4.เน้นการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ เลี่ยงอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวและอาหารที่มีไขมันคอเลสเตอรอลและไขมันไตรกลีเซอไรด์สูง เพื่อลดการสะสมของไขมันในหลอดเลือด ทานอาหารที่ให้ไขมันดี เช่น น้ำมันปลา เพราะน้ำมันปลาที่มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวที่ชื่อ โอเมก้า-3 มีส่วนช่วยลดระดับไขมันในเลือด ลดความเสี่ยงหลอดเลือดสมองและหัวใจอุดตันจากไขมันในเลือดสูง ช่วยบำรุงสมอง และลดการอักเสบของเซลล์สมอง ที่เป็นปัจจัยหนึ่งของการเสื่อมสภาพของเซลล์สมอง

คนที่มีภาวะสมองเสื่อมอาจจะไม่ได้มีเพียงแค่การหลงลืมเท่านั้น และส่วนใหญ่ผู้ป่วยมักไม่รู้ตัว ต้องใช้การสังเกตโดยคนรอบข้าง สําหรับใครที่มีความเสี่ยงจากสาเหตุข้างต้น และไม่แน่ใจว่ากําลังเผชิญภาวะสมองเสื่อมอยู่หรือไม่ ควรไปพบแพทย์เพื่อทําการทดสอบและทำแบบทดสอบเบื้องต้นกันตามนี้ได้ค่ะ

>> แบบทดสอบประเมินภาวะสมองเสื่อม MoCA